<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<doi_records>
  <doi_record owner="10.1177" timestamp="2025-03-04 11:13:22">
    <crossref>
      <journal>
        <journal_metadata language="en">
          <full_title>The Holocene</full_title>
          <abbrev_title>The Holocene</abbrev_title>
          <issn media_type="print">0959-6836</issn>
          <issn media_type="electronic">1477-0911</issn>
        </journal_metadata>
        <journal_issue>
          <publication_date media_type="print">
            <month>03</month>
            <year>2017</year>
          </publication_date>
          <journal_volume>
            <volume>27</volume>
          </journal_volume>
          <issue>3</issue>
        </journal_issue>
        <journal_article publication_type="full_text">
          <titles>
            <title>Varve microfacies and varve preservation record of climate change and human impact for the last 6000 years at Lake Tiefer See (NE Germany)</title>
          </titles>
          <contributors>
            <person_name sequence="first" contributor_role="author">
              <given_name>Nadine</given_name>
              <surname>Dräger</surname>
              <affiliation>Section 5.2: Climate Dynamics and Landscape Evolution, GFZ German Research Centre for Geosciences, Germany</affiliation>
            </person_name>
            <person_name sequence="additional" contributor_role="author">
              <given_name>Martin</given_name>
              <surname>Theuerkauf</surname>
              <affiliation>Institute for Geography and Geology, Ernst-Moritz-Arndt University Greifswald, Germany</affiliation>
            </person_name>
            <person_name sequence="additional" contributor_role="author">
              <given_name>Krystyna</given_name>
              <surname>Szeroczyńska</surname>
              <affiliation>Institute of Geological Sciences, Polish Academy of Sciences, Research Centre in Warsaw, Poland</affiliation>
            </person_name>
            <person_name sequence="additional" contributor_role="author">
              <given_name>Sabine</given_name>
              <surname>Wulf</surname>
              <affiliation>Section 5.2: Climate Dynamics and Landscape Evolution, GFZ German Research Centre for Geosciences, Germany</affiliation>
              <affiliation>Senckenberg Research Institute and Natural History Museum, Germany</affiliation>
            </person_name>
            <person_name sequence="additional" contributor_role="author">
              <given_name>Rik</given_name>
              <surname>Tjallingii</surname>
              <affiliation>Section 5.2: Climate Dynamics and Landscape Evolution, GFZ German Research Centre for Geosciences, Germany</affiliation>
            </person_name>
            <person_name sequence="additional" contributor_role="author">
              <given_name>Birgit</given_name>
              <surname>Plessen</surname>
              <affiliation>Section 5.2: Climate Dynamics and Landscape Evolution, GFZ German Research Centre for Geosciences, Germany</affiliation>
            </person_name>
            <person_name sequence="additional" contributor_role="author">
              <given_name>Ulrike</given_name>
              <surname>Kienel</surname>
              <affiliation>Section 5.2: Climate Dynamics and Landscape Evolution, GFZ German Research Centre for Geosciences, Germany</affiliation>
              <affiliation>Institute for Geography and Geology, Ernst-Moritz-Arndt University Greifswald, Germany</affiliation>
            </person_name>
            <person_name sequence="additional" contributor_role="author">
              <given_name>Achim</given_name>
              <surname>Brauer</surname>
              <affiliation>Section 5.2: Climate Dynamics and Landscape Evolution, GFZ German Research Centre for Geosciences, Germany</affiliation>
            </person_name>
          </contributors>
          <abstract>
            <p>The Holocene sediment record of Lake Tiefer See exhibits striking alternations between well-varved and non-varved intervals. Here, we present a high-resolution multi-proxy record for the past ~6000 years and discuss possible causes for the observed sediment variability. This approach comprises microfacies, geochemical and microfossil analyses and a multiple dating concept including varve counting, tephrochronology and radiocarbon dating. Four periods of predominantly well-varved sediment were identified at 6000–3950, 3100–2850 and 2100–750 cal. a BP and AD 1924–present. Except of sub-recent varve formation, these periods are considered to reflect reduced lake circulation and consequently, stronger anoxic bottom water conditions. In contrast, intercalated intervals of poor varve preservation or even extensively mixed non-varved sediments indicate strengthened lake circulation. Sub-recent varve formation since AD 1924 is, in addition to natural forcing, influenced by enhanced lake productivity due to modern anthropogenic eutrophication. The general increase in periods of intensified lake circulation in Lake Tiefer See since ~4000 cal. a BP presumably is caused by gradual changes in the northern hemisphere orbital forcing, leading to cooler and windier conditions in Central Europe. Superimposed decadal- to centennial-scale variability of the lake circulation regime is likely the result of additional human-induced changes of the catchment vegetation. The coincidence of major non-varved periods at Lake Tiefer See and intervals of bioturbated sediments in the Baltic Sea implies a broader regional significance of our findings.</p>
          </abstract>
          <publication_date media_type="online">
            <month>08</month>
            <day>05</day>
            <year>2016</year>
          </publication_date>
          <publication_date media_type="print">
            <month>03</month>
            <year>2017</year>
          </publication_date>
          <pages>
            <first_page>450</first_page>
            <last_page>464</last_page>
          </pages>
          <publisher_item>
            <identifier id_type="doi">10.1177/0959683616660173</identifier>
          </publisher_item>
          <crossmark>
            <crossmark_version>2</crossmark_version>
            <crossmark_policy>10.1177/sage-journals-update-policy</crossmark_policy>
            <crossmark_domains>
              <crossmark_domain>
                <domain>journals.sagepub.com</domain>
              </crossmark_domain>
            </crossmark_domains>
            <crossmark_domain_exclusive>true</crossmark_domain_exclusive>
            <custom_metadata>
              <program name="AccessIndicators">
                <license_ref applies_to="tdm">https://journals.sagepub.com/page/policies/text-and-data-mining-license</license_ref>
              </program>
            </custom_metadata>
          </crossmark>
          <doi_data>
            <doi>10.1177/0959683616660173</doi>
            <resource>https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/0959683616660173</resource>
            <collection property="country-based">
              <item country="CN">
                <resource>http://sage.cnpereading.com/paragraph/article/?doi=10.1177/0959683616660173</resource>
              </item>
            </collection>
            <collection property="crawler-based">
              <item crawler="iParadigms">
                <resource>https://journals.sagepub.com/doi/pdf/10.1177/0959683616660173</resource>
              </item>
            </collection>
            <collection property="text-mining">
              <item>
                <resource mime_type="application/pdf">https://journals.sagepub.com/doi/pdf/10.1177/0959683616660173</resource>
              </item>
              <item>
                <resource mime_type="application/xml">https://journals.sagepub.com/doi/full-xml/10.1177/0959683616660173</resource>
              </item>
            </collection>
          </doi_data>
          <citation_list>
            <citation key="bibr1-0959683616660173">
              <doi>10.1191/09596830094944</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr2-0959683616660173">
              <doi>10.1177/0959683607085594</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr3-0959683616660173">
              <doi>10.1191/0959683604hl735rp</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr4-0959683616660173">
              <doi>10.1038/379243a0</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr5-0959683616660173">
              <volume_title>Leitfaden der Pollenbestimmung für Mitteleuropa und angrenzende Gebiete</volume_title>
              <author>Beug H-J</author>
              <cYear>2004</cYear>
            </citation>
            <citation key="bibr6-0959683616660173">
              <doi>10.3402/tellusa.v67.29073</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr7-0959683616660173">
              <doi>10.5194/cpd-11-1479-2015</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr8-0959683616660173">
              <doi>10.1191/0959683604hl746rp</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr9-0959683616660173">
              <doi>10.1029/2006RG000210</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr10-0959683616660173">
              <doi>10.1515/geochr-2015-0019</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr11-0959683616660173">
              <doi>10.1007/978-3-662-10313-5_7</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr12-0959683616660173">
              <doi>10.1023/A:1008136029735</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr13-0959683616660173">
              <doi>10.1016/S1040-6182(99)00014-2</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr14-0959683616660173">
              <doi>10.1016/j.quascirev.2007.01.019</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr15-0959683616660173">
              <doi>10.1017/S0033822200033865</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr16-0959683616660173">
              <doi>10.1016/j.quascirev.2014.11.007</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr17-0959683616660173">
              <doi>10.1017/S0033822200057878</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr18-0959683616660173">
              <doi>10.1126/science.1197175</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr19-0959683616660173">
              <doi>10.1016/S0016-7037(01)00860-2</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr20-0959683616660173">
              <doi>10.1007/BF00373306</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr21-0959683616660173">
              <doi>10.1073/pnas.0503959102</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr22-0959683616660173">
              <doi>10.1016/j.geomorph.2008.10.003</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr23-0959683616660173">
              <doi>10.1177/0959683615622549</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr24-0959683616660173">
              <doi>10.1016/j.epsl.2015.07.037</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr25-0959683616660173">
              <doi>10.1016/S0033-5894(03)00035-8</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr26-0959683616660173">
              <doi>10.1002/jqs.1011</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr27-0959683616660173">
              <volume_title>Elk Lake, Minnesota: Evidence for Rapid Climate Change in the North-Central United States</volume_title>
              <author>Dean WE</author>
              <cYear>1993</cYear>
            </citation>
            <citation key="bibr28-0959683616660173">
              <doi>10.1023/A:1008066118210</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr29-0959683616660173">
              <doi>10.1016/0146-6380(80)90017-0</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr30-0959683616660173">
              <doi>10.1016/j.gloplacha.2004.11.010</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr31-0959683616660173">
              <journal_title>Nature Geoscience</journal_title>
              <author>Deplazes G</author>
              <first_page>1</first_page>
              <volume>6</volume>
              <issue>2</issue>
              <cYear>2013</cYear>
            </citation>
            <citation key="bibr32-0959683616660173">
              <doi>10.1177/0959683612449756</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr33-0959683616660173">
              <doi>10.1007/s10933-015-9875-x</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr34-0959683616660173">
              <doi>10.1177/0959683614558648</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr35-0959683616660173">
              <doi>10.1177/095968369500500301</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr36-0959683616660173">
              <doi>10.1016/j.chemgeo.2005.06.006</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr37-0959683616660173">
              <volume_title>Textbook of Pollen Analysis</volume_title>
              <author>Fægri K</author>
              <cYear>1989</cYear>
            </citation>
            <citation key="bibr38-0959683616660173">
              <doi>10.1177/0959683615622550</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr39-0959683616660173">
              <doi>10.4081/jlimnol.2014.907</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr40-0959683616660173">
              <volume_title>Die Haplopoda und Cladocera (ohne Bosminidae) Mitteleuropas</volume_title>
              <author>Flößner D</author>
              <cYear>2000</cYear>
            </citation>
            <citation key="bibr41-0959683616660173">
              <doi>10.1080/00288306.1990.10427576</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr42-0959683616660173">
              <doi>10.1006/jasc.1998.0360</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr43-0959683616660173">
              <volume_title>Atmosphere-Ocean Dynamics</volume_title>
              <author>Gill AE</author>
              <cYear>1982</cYear>
            </citation>
            <citation key="bibr44-0959683616660173">
              <volume_title>Volatile composition and syn-eruptive degassing of the Laacher See phonolite magma</volume_title>
              <author>Harms E</author>
              <cYear>1998</cYear>
            </citation>
            <citation key="bibr45-0959683616660173">
              <doi>10.1007/PL00007665</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr46-0959683616660173">
              <doi>10.1038/35351</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr47-0959683616660173">
              <doi>10.1191/0959683605hl853ra</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr48-0959683616660173">
              <doi>10.1016/1040-6182(95)00088-7</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr49-0959683616660173">
              <doi>10.1111/gcb.13193</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr50-0959683616660173">
              <doi>10.1130/G36454.1</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr51-0959683616660173">
              <doi>10.1016/j.quascirev.2012.06.003</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr52-0959683616660173">
              <doi>10.1016/1040-6182(95)00075-5</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr53-0959683616660173">
              <doi>10.1111/j.1502-3885.1995.tb00775.x</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr54-0959683616660173">
              <doi>10.1007/978-1-4757-1152-3_9</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr55-0959683616660173">
              <doi>10.1007/s10933-013-9745-3</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr56-0959683616660173">
              <journal_title>Archiv Für Hydrobiologie</journal_title>
              <author>Koschel R</author>
              <first_page>713</first_page>
              <volume>33</volume>
              <cYear>1990</cYear>
            </citation>
            <citation key="bibr57-0959683616660173">
              <journal_title>Archiv Für Hydrobiologie</journal_title>
              <author>Koschel R</author>
              <first_page>380</first_page>
              <volume>98</volume>
              <cYear>1983</cYear>
            </citation>
            <citation key="bibr58-0959683616660173">
              <journal_title>Limnologica</journal_title>
              <author>Koschel R</author>
              <first_page>317</first_page>
              <volume>19</volume>
              <cYear>1987</cYear>
            </citation>
            <citation key="bibr59-0959683616660173">
              <doi>10.1016/j.quaint.2011.08.022</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr60-0959683616660173">
              <doi>10.1016/0033-5894(79)90067-X</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr61-0959683616660173">
              <doi>10.1038/ngeo959</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr62-0959683616660173">
              <volume_title>Geologische Karte von Mecklenburg-Vorpommern 1:500000</volume_title>
              <author>Landesamt für Umwelt, Naturschutz und Geology Mecklenburg Vorpommern</author>
              <cYear>2000</cYear>
            </citation>
            <citation key="bibr63-0959683616660173">
              <doi>10.1016/j.quascirev.2010.10.015</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr64-0959683616660173">
              <doi>10.1002/jqs.1521</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr65-0959683616660173">
              <doi>10.1016/0019-1035(90)90084-M</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr66-0959683616660173">
              <doi>10.1051/0004-6361:20041335</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr67-0959683616660173">
              <doi>10.1002/jqs.2722</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr68-0959683616660173">
              <doi>10.1111/j.1502-3885.1999.tb00218.x</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr69-0959683616660173">
              <doi>10.1007/s10933-005-6188-5</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr70-0959683616660173">
              <doi>10.5194/hess-20-1681-2016</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr71-0959683616660173">
              <doi>10.1016/j.quascirev.2012.10.023</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr72-0959683616660173">
              <doi>10.1038/ngeo1460</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr73-0959683616660173">
              <doi>10.1016/j.yqres.2004.07.001</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr74-0959683616660173">
              <doi>10.1016/0146-6380(93)90080-U</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr75-0959683616660173">
              <volume_title>Pollen Analysis</volume_title>
              <author>Moore PD</author>
              <cYear>1991</cYear>
            </citation>
            <citation key="bibr76-0959683616660173">
              <doi>10.1016/j.quascirev.2011.12.010</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr77-0959683616660173">
              <doi>10.1016/S0031-0182(01)00403-5</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr78-0959683616660173">
              <doi>10.1007/BF00878140</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr79-0959683616660173">
              <doi>10.1007/s10933-016-9882-6</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr80-0959683616660173">
              <volume_title>Abschlussbericht F&amp;E Vorhaben FKZ 299 24 274</volume_title>
              <author>Nixdorf E</author>
              <first_page>1</first_page>
              <cYear>2004</cYear>
            </citation>
            <citation key="bibr81-0959683616660173">
              <doi>10.1016/0016-7037(72)90035-X</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr82-0959683616660173">
              <journal_title>American Mineralogist</journal_title>
              <author>Nriagu JO</author>
              <first_page>934</first_page>
              <volume>59</volume>
              <cYear>1974</cYear>
            </citation>
            <citation key="bibr83-0959683616660173">
              <doi>10.1002/jqs.2792</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr84-0959683616660173">
              <doi>10.1016/j.quascirev.2015.10.045</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr85-0959683616660173">
              <doi>10.1002/jqs.2844</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr86-0959683616660173">
              <doi>10.1016/j.revpalbo.2015.01.008</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr87-0959683616660173">
              <doi>10.1191/095968398675289943</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr88-0959683616660173">
              <doi>10.1002/(SICI)1099-1417(199611/12)11:6&lt;485::AID-JQS266&gt;3.0.CO;2-T</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr89-0959683616660173">
              <journal_title>Circaea, The Journal of the Association for Environmental Archaeology</journal_title>
              <author>Polcyn I</author>
              <first_page>41</first_page>
              <volume>11</volume>
              <issue>2</issue>
              <cYear>1996</cYear>
            </citation>
            <citation key="bibr90-0959683616660173">
              <doi>10.1007/s00382-006-0188-7</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr91-0959683616660173">
              <doi>10.2458/azu_js_rc.55.16947</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr92-0959683616660173">
              <doi>10.1016/j.quaint.2011.06.029</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr93-0959683616660173">
              <doi>10.2475/ajs.275.5.512</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr94-0959683616660173">
              <doi>10.1127/archiv-hydrobiol/139/1997/347</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr95-0959683616660173">
              <doi>10.5194/bgd-11-7359-2014</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr96-0959683616660173">
              <doi>10.4319/lo.1991.36.5.0961</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr97-0959683616660173">
              <doi>10.1016/S0277-3791(03)00057-X</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr98-0959683616660173">
              <doi>10.1038/ngeo1619</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr99-0959683616660173">
              <doi>10.1023/A:1008169526577</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr100-0959683616660173">
              <doi>10.1177/0959683607075837</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr101-0959683616660173">
              <doi>10.1016/j.quascirev.2013.08.018</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr102-0959683616660173">
              <doi>10.1016/S0031-0182(98)00028-5</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr103-0959683616660173">
              <volume_title>Atlas of subfossil Cladocera from Central and Northern Europe</volume_title>
              <author>Szeroczyńska K</author>
              <cYear>2007</cYear>
            </citation>
            <citation key="bibr104-0959683616660173">
              <doi>10.1007/s00334-016-0572-0</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr105-0959683616660173">
              <doi>10.1177/0959683614567881</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr106-0959683616660173">
              <doi>10.1016/j.quaint.2013.05.016</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr107-0959683616660173">
              <doi>10.1029/2006GC001393</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr108-0959683616660173">
              <doi>10.1007/s10933-011-9548-3</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr109-0959683616660173">
              <doi>10.1130/0016-7606(1985)96&lt;1554:LSTAWI&gt;2.0.CO;2</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr110-0959683616660173">
              <doi>10.1002/(SICI)1099-1417(199611/12)11:6&lt;451::AID-JQS275&gt;3.0.CO;2-9</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr111-0959683616660173">
              <doi>10.1016/S0031-0182(99)00042-5</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr112-0959683616660173">
              <doi>10.1016/j.quascirev.2008.06.013</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr113-0959683616660173">
              <doi>10.1016/j.quascirev.2011.07.010</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr114-0959683616660173">
              <doi>10.1016/j.epsl.2008.07.054</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr115-0959683616660173">
              <doi>10.1191/0959683606hl894ra</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr116-0959683616660173">
              <doi>10.1007/s10584-009-9732-x</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr117-0959683616660173">
              <doi>10.1191/0959683604hl716rp</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr118-0959683616660173">
              <doi>10.1002/jqs.996</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr119-0959683616660173">
              <doi>10.1016/j.quascirev.2015.11.007</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr120-0959683616660173">
              <doi>10.1016/j.quascirev.2013.07.010</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr121-0959683616660173">
              <doi>10.1007/s10933-013-9717-7</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr122-0959683616660173">
              <journal_title>Journal of Sedimentary Research</journal_title>
              <author>Zen E</author>
              <first_page>513</first_page>
              <volume>29</volume>
              <issue>4</issue>
              <cYear>1959</cYear>
            </citation>
            <citation key="bibr123-0959683616660173">
              <doi>10.1016/j.earscirev.2008.10.001</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr124-0959683616660173">
              <doi>10.1016/S0277-3791(02)00036-7</doi>
            </citation>
            <citation key="bibr125-0959683616660173">
              <doi>10.1016/j.quascirev.2015.03.019</doi>
            </citation>
          </citation_list>
        </journal_article>
      </journal>
    </crossref>
  </doi_record>
</doi_records>